Öğrenme Bozukluğu Türleri ve İşaretleri

Öğrenme güçlüğü genellikle ilk olarak çocukların okulda başarısız olmaya başlamasıyla fark edilir.  Çocuklar temel okuma becerileri öğrenmede veya anlamada güçlükler yaşar. Aynı şekilde yazma ve matematik alanlarında görülen öğrenme sorunları da öğrenme bozukluğunun belirtisi olabilir. Bazı çocuklar ise temel okuma yazma matematik becerilerini kolayca öğrenir ama problem çözme ya da daha yüksek seviyedeki akademik becerileri uygularken problemlerle karşılaşılır.

Öğrenme güçlüğü nedir?

Öğrenme güçlüğü zeka ya da motivasyon ile ilgili bir sorun değildir. Öğrenme güçlüğü olan çocuklar tembel ya da aptal değildir. Aslında, çoğu herkes kadar akıllıdır. Sadece beyinleri farklı çalışır. Bu fark, bilgileri almayı ve işlemeyi etkiler.

Öğrenme bozukluğu beynin alma, işleme, saklama, cevap verme ve iletişimle ilgili yeteneklerini etkiler. Basitçe söylemek gerekirse, öğrenme güçlüğü olan çocuklar ve yetişkinlerde görme, duyma ve anlama sonucunu edinilen bilgiler farklı işler. Bu yeni bilgi ve becerileri öğrenme ve bunları kullanmada sorunlar yaşayabilir. Öğrenme güçlüğünün en yaygın türleri okuma, yazma, matematik, mantık, dinleme ve konuşma ile ilgili sorunları içerir.

Çocuğunuzda bir öğrenme bozukluğu olduğuyla yüzleşmek zor olabilir. Hiçbir anne-baba çocuklarının acı çektiğini görmek istemez.

Ama hatırlanması gereken en önemli şey öğrenme güçlüğü olan çocukların çoğu çocuk kadar akıllı olduğudur. Onlar sadece kendilerine uyarlanmış öğrenme programlarıyla bilgilerin öğretilmesi gereken çocuklardır.

Öğrenme güçlüğü ve bozuklukları belirtileri ve semptomları

Öğrenme bozukluğu olan  bir çocuk diğerlerine  çok farklı görünebilir. Kitapları seviyor ama matematik anlayamayan bir çocuk, okuma ve heceleme öğrenirken sorunlar yaşayabilir. Yine başka bir çocuk  birisi  yüksek sesle konuşunca onu anlamakta güçlük çekebilir. Sorunlar çok farklı olsa da hepsi öğrenme bozukluğunun işareti olabilir.

Öğrenme güçlüğünü tespit etmek her zaman kolay değildir. Çünkü genellikle, bir sorun olduğunu belirten tek bir belirti olabilir. Ancak, bazı uyarı işaretleri farklı yaşlarda diğerlerinden daha sık görülür.

 

Öğrenme bozukluğu aşağıdaki alanlarda problemlere neden olur:

Dinleme

Konuşma

Okuma

Yazı

Dilbilgisi

Muhakeme

Matematik

 

Okulöncesi belirtiler

Sorunlarını kelimelerle ifade etmekte zorlanma

Doğru sözcüğü bulmakta sıkıntı

Alfabe, sayılar, renkler, şekiller, haftanın günleri öğrenmede zorlanma

Yönergeleri izlemede ya da rutinleri öğrenmede zorlanma

Sınırlı çizimleri boyamada veya makasla kesmede zorlanma

Düğme ilikleme, fermuar çekme, ayakkabı bağlamayı öğrenmede zorlanma

4. sınıfa kadar görülen belirtiler

Harfler ve sesler arasındaki bağlantıyı öğrenmede zorlanma

Seslerden kelimeleri yapmada zorlanma

Okurken temel kelimeleri karıştırma

Sürekli kelimeleri yanlış yazma ve okumada sık sık hatalar yapma

Temel matematik kavramlarını öğrenmede zorlanma

Zaman söylemede zorlanma

Yeni becerileri öğrenmenin yavaş olması

5-8. Sınıfa kadar görülen belirtiler

Okuduğunu anlama ve matematik becerilerinde zorluk

Açık uçlu test sorularını çözerken zorlanma

Sevmedikleri okuma ve yazma; yüksek sesle okuma önler

Tek bir belge içinde farklı aynı kelime Büyüleri

Kötü organizasyon becerileri (dağınık yatak odası, masa ve düzensiz ödevler)

Tartışma sırasında ve yüksek sesle düşüncelerini ifade etmede

Kötü el yazısı

Öğrenme bozukluğunun çeşitleri

Öğrenme bozuklukları genellikle okul alanı becerilerine göre gruplandırılmıştır. Çocuğunuz okula gidiyorsa en dikkat çekici olan öğrenme bozuklukları türleri genellikle okuma, yazma veya matematikte görülür.

 

Okuma Öğrenme bozukluğu (disleksi)

Okuma öğrenme güçlüğünün iki türü vardır. Sesler, harfler ve kelimeler arasındaki ilişkiyi anlamada zorlanma görülür. Bu da temel okuma becerilerini öğrenirken sorunlar oluşturur.

Okuma güçlüğü ile ilgili belirtiler şunlardır:

Harf ve kelime tanıma

Kelimeleri ve fikirleri anlama

okuma hızı ve akıcılığı

genel kelime becerileri

 

Matematik öğrenme bozukluğu (Diskalkuli )

Matematik öğrenme engelli büyük çocuğun diğer güçlü ve zayıf yönleri bağlı olarak değişir. Matematik yapmak için bir çocuğun yeteneği bir dil öğrenme güçlüğü ya da görsel bir bozukluk veya sıralama, bellek ya da kuruluş ile bir zorluk olarak etkilenecek.

Bir matematik tabanlı öğrenme bozukluğu olan çocuk ezber ve rakamlardan oluşan organizasyon, operasyon bulguları ve numarası “gerçekler” (5 +5 = 10 ya da 5×5 = 25) ile mücadele edebilir. Matematik öğrenme bozuklukları olan çocuklar da sayma ilkeleri (örneğin 2s tarafından sayma veya 5s tarafından sayma ile) sorun olabilir veya zorluk zaman söylüyorum olabilir.

Aritmetik ile ilgili zorluklar

Analog saatleri okumada zorlanma

Örneğin, bir alışveriş sepetindeki kalemlerin maliyet tahmini gibi finansal planlamayı kavrama güçlükleri

Çarpım tabloları, bölme tabloları, zihinsel aritmetik gibi alanlarda zorlanma

Erken – geç gibi zamanı kavramsallaştırmada veya geçen zamanı yargılamada zorluk.

Sol ve sağ arasındaki farkı anlamada zorlanma

Zihinsel olarak görselleştirmede zorlanma

Müzik notalarını okumada zorluk

Zihinsel olarak uzaktan nesneler arası uzaklığı tahmin etmede zorlanma

Matematiksel kavramlar, kurallar, formüller ve dizileri kavrama  ve hatırlamada zorlanma

Zihinsel olarak yoğunlaşması gereken görevlere konsantre  olamama

 

Yazma bozukluğu (disgrafi)

Yazma bozukluğu sıklıkla okuma bozukluğu ile birlikte görülür. Yazı yazarken belirgin harf, noktalama ve gramer hataları gözlemlenir. Bu çocuklarda aynı zamanda dili algılama ve anlatım bozukluklarına da rastlanır.

Yazma güçlüğünde görülebilecek yazma hataları:

Harf hataları yapma, birbirine benzeyen b-d, p-q, c-ç gibi harfleri ya da 6-9, 12-21 gibi sayıları karıştırma ve birini diğerinin yerine yazma

Noktalı ve noktasız harfleri karıştırma (o-ö, u-ü)

Heceleme hataları ve bir kelimeyi bölerek yazma

Noktalama işaretlerini kullanmama

Çok karışık ve kötü yazma

Öğrenme güçlüğünün teşhisi

 Öğrenme bozukluğunun teşhisi bir uzman tarafından yapılır. Uzmanın yapacağı  test ,anamnez ve gözlem sonucunda öğrenme bozukluğu tanısı konur.Test yapabilecek ve öğrenme güçlüğü tanısı koyabilecek uzmanlar şunlardır:

Klinik psikologlar

Okul psikologları

Çocuk psikiyatristleri

Eğitim psikologları

Gelişim psikologları

Nöropsikolog

Psikometrist

Konuşma ve dil terapisti

 

 

Öğrenme Güçlükleri Ortak Türleri
Disleksi Okuma sorunu Sorunları konuşma, okuma, yazma, heceleme
Diskalkuli Matematik öğrenme sorunu  Matematik problemlerini yaparken zorlanma, zaman ve para kavramını anlamakta zorlanma
Disgrafi Yazma güçlüğü El yazısı ve yazma ile ilgili sorunlar
Dispraksi (Duyusal Entegrasyon Bozukluğu) İnce motor becerilerde zorlanma El-göz koordinasyonu, denge, el becerisi ile ilgili sorunlar
Disfazi / Afazi Konuşma dili ile ilgili güçlükler Fakir konuşma dili, okuduğunu anlama sorunları
İşitsel İşleme Bozukluğu İşittiği sesler arasındaki farkları ayırt etmede güçlükler Okuma, anlama, dil ile ilgili sorunlar
Görsel İşleme Bozukluğu Görsel bilgileri yorumlama güçlüğü Okuma, matematik, haritalar, grafikler, simgeler, resimler ile ilgili anlama sorunları

 

 

Derleyen Psikolog Dilek Erzenli

 

Kaynakça:

http://www.helpguide.org/

http://en.wikipedia.org

http://www.about.com

http://www.ncld.org/

 

Bağlantılar: ,